حال سيّد مرتضى و تابعين او اين صحبت‌ها را مشاهده كرده و خيال نموده‌اند كه خبر واحد در شيعه حجّت نيست غافل از اينكه اين مسائل از روى تقيّه بوده است و لذا اگر سيد نيز به اين نكته پى برده بود با قول مشهور مخالفت نمىكرد . ثالثا : اجماع بر مبناى متأخرين از باب حدس قطعى به قول معصوم ، حجّت است و در اين شيوه مخالفت يك يا چند نفر مانع از حدس قطعى نمىشود . * پس مراد از عبارت ( تتبّع الاجماعات المنقولة فى ذلك . . . ) چيست ؟ ادّعاى اجماع منقول است در حجيّت خبر واحد مبنى بر اينكه : فقهاء شيعه نه تنها خود فتوى به حجيّت خبر واحد داده‌اند ، بلكه ادّعاى اجماع نيز بر حجيّت خبر واحد نموده‌اند كه نمونه‌هايى از آن را در متن ذكر نموده است . * نخستين مدّعى اجماع در حجيّت خبر واحد كيست و چه مىگويد ؟ شيخ طوسى است كه در كتاب عدّه در مبحث حجيّت خبر واحد فرموده است : مختار من اين است كه اگر خبرى داراى شرايط ذيل باشد حجّت است . 1 - روايت از طريق اصحاب شيعه يعنى امامى اثنىعشرى باشد . 2 - حديث منقول از پيامبر و يا يكى از ائمه باشد و نه از قول صحابه . 3 - راوى ضابط ( كثير الحفظ و قليل النسيان . . ) باشد . 4 - قرينه‌اى مقرون با خبر نباشد ، به عبارت ديگر قرينه‌اى از خارج مبنى بر صحت و صدق آن حديث وجود نداشته باشد و الّا اعتبار به قرائن خواهد بود و نه به خود خبر . * مراد از قرائن مقرون با خبر در اينجا چيست ؟ كتاب ، سنت ، اجماع و تواتر ( و يا عقل ) . * مراد از عبارت ( جاز العمل به . . ) چيست ؟ جواب از جملهء شرطيهء ( إذا كان واردا من طريق اصحابنا . . . ) مىباشد و حاصل مطلب اين است كه عمل به خبر واحد مشروط به شرايط فوق جايز است .